Төменгі несеп шығару жолдарының инфекциясын (ТНЖИ) антимикробтық емдеудің баламалары

Аурудың табиғатына байланысты, оны көбіне Escherichia coli бактериясы қоздыратындықтан, дәрігерлер ТНЖИ диагнозы қойылғанда әдетте антибиотиктер тағайындайды. Алайда олар әрдайым қажет бола бермейді, әрі кейбір адамдар түрлі себептерге байланысты оларды қабылдай алмайды немесе қабылдағысы келмейді. Бақытымызға қарай, басқа да тиімді баламалар бар.

---

Төменгі несеп шығару жолдарының инфекциясы (ТНЖИ)

Бұл — несеп шығару жолдарының төменгі бөліктерінің, соның ішінде қуық пен уретраның инфекциясы. Ең жиі кездесетін белгілер:

• несеп шығару кезінде ашыту және ауырсыну
• жиі несеп шығаруға шақыру

Көп жағдайда ауру жеңіл және асқынбаған түрде өтеді, бірақ өте жағымсыз сезім тудырады.

Ең жиі себебі — ішектің төменгі бөлімдерінде тіршілік ететін және ТНЖИ (цистит) жағдайларының шамамен 90%-ына жауапты E. coli бактериясы.

Кейде инфекцияны басқа микроорганизмдер қоздырады:

• Klebsiella pneumoniae
• Proteus mirabilis
• Enterococcus spp.
• Staphylococcus saprophyticus
• Pseudomonas aeruginosa

Сирек жағдайларда себеп болуы мүмкін:

• саңырауқұлақтық инфекциялар (мысалы, Candida)
• вирустар
• паразиттік инфекциялар (өте сирек, көбіне тропикалық елдерде)

---

ТНЖИ емдеу стандарттары

Емдеу әдетте мыналарға негізделіп тағайындалады:

• науқастың шағымдарына
• несептің жалпы талдауына
• кейде несепті бактериологиялық егу нәтижесіне

Ең жиі таралған қоздырғыш — E. coli болғандықтан, егер себінді басқа патогенді немесе төзімділікті анықтамаса, дәрігерлер оған қарсы әсер ететін антибиотиктерді тағайындайды.

Инфекцияның түрін анықтау маңызды:

1. Асқынбаған (көбіне қауіп факторлары жоқ науқастарда кездеседі)
2. Асқынған — келесі топтағы науқастарға қатысты:

• несеп шығару жолдарының анатомиялық немесе функционалдық бұзылыстары бар (несептің ағуы бұзылған жағдайда),
• ер адамдар,
• жүкті әйелдер,
• иммундық тапшылығы бар адамдар.

Бұл ем тактикасын дұрыс таңдау үшін аса маңызды.

Дәрі-дәрмекпен емдеуден бөлек, сауығуды жеделдету және қайталанудың алдын алу үшін пациенттерге өмір салтын өзгерту бойынша ұсыныстар беріледі.

---

Синтетикалық антибиотиктерге балама

Жеңіл, асқынбаған ТНЖИ кезінде антибиотиктерге қосымша ретінде қолдануға болатын баламалы емдеу әдістерін қарастыруға болады.

Табиғи құралдар:

• Мүкжидек. Құрамында проантоцианидиндер бар, олар E. coli бактериясының несеп жолдарының эпителийіне жабысуына кедергі жасайды. Алдын алу үшін және қосымша құрал ретінде тиімді.
• Қайың немесе қалақай жапырақтары. Несеп айдайтын әсерге ие.
• Аюқұлақ. Құрамында бактерияға қарсы қасиеті бар арбутин бар.
• D-манноза. Табиғи қант, E. coli рецепторларымен байланысып, олардың несеп жолдарының қабырғасына бекінуіне жол бермейді.
• Пробиотиктер (Lactobacillus spp.). Қынап пен несеп жолдарының микрофлорасын қолдайды, әсіресе қайталамалы НШЖИ бар әйелдерде инфекция қаупін азайтады.

---

Күнделікті ұсыныстар

• несепті тұрақты шығару
• қоздырғыштарды шайып шығару үшін жеткілікті мөлшерде сұйықтық ішу
• қарапайым қанттарды азайту
• лимон шырыны қосылған су ішу (несептің қышқылдануы бактериялардың өсуін тежеуі мүмкін)
• сарымсақты табиғи антисептик ретінде тұтыну

Егер белгілер күшейсе (қызба, бүйрек тұсының ауыруы, несепте қан пайда болуы), міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.
Табиғи әдістер көбіне алдын алу және емді қолдау мақсатында тиімді.

---

ТНЖИ кезінде өсімдік тектес құралдар

Зерттеулер көрсеткендей, қауіп факторлары жоқ пациенттерде ТНЖИ эпизодтарының 97%-ға дейінгісі асқынусыз өтеді.

Мұндай жағдайларда клиникалық ұсынымдар ең алдымен белгілерді жеңілдетуге бағытталған тәсілді қарастыруға мүмкіндік береді. Сондықтан баламалы симптоматикалық терапия әдістеріне қызығушылық артып келеді.

Қолдаудың бір нұсқасы ретінде құрамында гүлшетен, толғақшөп және сүйментамыр бар дәрілік өсімдіктерге негізделген препараттар қолданылуы мүмкін. Өсімдік компоненттері дәстүрлі түрде несеп шығару кезіндегі жайсыздықты азайтуға, несеп жолдарының тітіркенуін төмендетуге және олардың қалыпты қызметін қолдауға пайдаланылады.

Мұндай тәсіл аурудың жайлырақ өтуіне және қалпына келуді қолдауға ықпал етуі мүмкін. Алайда белгілер күшейсе немесе жақсару болмаса, уақытында дәрігерге жүгіну маңызды.