Кегель жаттығулары дегеніміз не және олар не үшін қажет

Жамбас түбі бұлшықеттері кіші жамбас ағзаларын ұстап тұрады, сондай-ақ несеп шығару өзегі мен тік ішек сфинктерлерінің жұмысына қатысады. Кегель жаттығулары — осы бұлшықеттер тобын кезекпен жиырып, босаңсытуға негізделген жаттығулар.

Жас ұлғайған сайын, жүктілік пен босанудан кейін, оталардан соң, созылмалы жөтел, іш қату және дене салмағының артық болуы кезінде жамбас түбі бұлшықеттері әлсіреуі мүмкін. Мұндай жағдайларда жаттығулар қуықты бақылауды және жамбас түбінің басқа да қызметтерін жақсарту үшін қолданылады.

Кегель жаттығулары: олар не үшін қажет

Урологияда Кегель жаттығуларының не үшін қолданылатынын түсіну үшін олардың негізгі қызметін ескеру маңызды: олар несепті ұстап тұруға және сфинктерлердің жұмысына қатысатын бұлшықеттердің күшін, төзімділігін және оларды бақылау қабілетін жақсартуға көмектеседі.

1. Несепті ұстай алмау

Кегель жаттығулары күйзелістік несепті ұстамай алмау кезінде жақсы зерттелген — бұл жағдайда несеп мына кезде еріксіз бөлініп кетуі мүмкін:

• жөтелгенде;
• түшкіргенде;
• күлгенде;
• жүгіргенде және басқа да физикалық жүктеме кезінде;
• ауыр заттарды көтергенде.

Жаттығулар несеп шығаруға деген қатты әрі кенеттен пайда болатын, ұстап тұру қиын болатын шақырулармен сипатталатын ургентті несепті ұстай алмау кезінде де қолданылады. Мұндай жағдайларда жамбас түбі бұлшықеттерінің жиырылуын қуықты жаттықтырумен және басқа әдістермен біріктіруге болады.

2. Жүктілік пен босанудан кейінгі қалпына келу

Жүктілік кезінде жамбас түбі бұлшықеттеріне түсетін жүктеме артады, ал босану олардың қосымша созылып, әлсіреуіне әкеледі. Жаттығулар жеке қарсы көрсетілімдер болмаған жағдайда, несепті ұстай алмаудың алдын алу немесе оны азайту үшін жүктілік кезінде және босанғаннан кейін қолданылады.

3. Ерлердегі несепті ұстай алмау

Жаттығуларды мына жағдайларда қолдануға болады:

• несепті ұстай алмау кезінде;
• несеп шығаруға деген қатты әрі кенеттен пайда болатын шақырулар кезінде;
• несеп шығарғаннан кейін бірнеше тамшы несептің бөлінуі кезінде;
• қуықасты безіне жасалған оталардан кейін қалпына келу кезеңінде.

Простатэктомиядан кейін жаттығу бағдарламасын дәрігермен немесе физиотерапевтпен келісу ұсынылады, өйткені жүктеме қалпына келу кезеңі мен бұлшықеттердің жағдайын ескере отырып таңдалуы керек.

4. Ішек газдары мен нәжісті ұстай алмау

Жамбас түбі тік ішек сфинктерлерінің жұмысына қатысады. Оны жаттықтыру кейбір бұзылыстарды консервативті емдеу құрамына кіруі мүмкін.

5. Кіші жамбас ағзаларының төмен түсуі

Жаттығулар жамбас ағзаларының тірек қызметін жақсартуға және пролапспен байланысты кейбір белгілерді азайтуға көмектеседі.

6. Жыныстық функция

Бұлшықеттердің жағдайы жамбас аймағындағы сезімталдыққа және бұлшықеттердің жиырылуын бақылау қабілетіне әсер етеді. Ерлерде жамбас түбі бұлшықеттері эрекция мен эякуляция механизмдеріне де қатысады.

Жамбас түбі бұлшықеттерін қалай анықтауға болады

Тұрақты жаттығуларға кіріспес бұрын, Кегель жаттығуларының не екенін түсініп, жамбас түбі бұлшықеттерін дұрыс жиыруды үйрену қажет.

1. Ішек газдарын ұстап тұрғаныңызды елестетіңіз

Бұлшықеттерді дұрыс жиырған кезде анус айналасында қысылу және бұлшықеттердің ішке әрі жоғары қарай аздап тартылу сезімі пайда болады.

2. Несеп ағынын бір рет тоқтатып көріңіз

Несеп шығару кезінде ағынды қысқа уақытқа тоқтатып, сол кезде қандай бұлшықеттердің жұмыс істейтінін есте сақтауға болады. Алайда несеп шығару кезінде тұрақты түрде жаттығуға болмайды: несеп ағынын үнемі тоқтату қуықтың толық босауына кедергі келтіреді.

3. Қалған бұлшықеттерді тексеріңіз

Дұрыс жиырылу кезінде мына бұлшықеттер белсенді түрде керілмеуі керек:

• бөксе бұлшықеттері;
• сан бұлшықеттері;
• іш бұлшықеттері.

Еркін тыныс алу қажет. Денені қатты керу немесе тынысты ұстап тұру әдетте жаттығу техникасын түзету қажет екенін көрсетеді.

Жаттығуларды орындау техникасы

Егер бұлшықеттерді анықтай алсаңыз, Кегель жаттығуларын қалай орындау керектігін түсіну қиын емес. Әдетте жаттығуды бастапқыда жатып орындау ыңғайлы: бұл жамбас түбі бұлшықеттеріне назар аударуға және басқа бұлшықет топтарын қоспауға көмектеседі.

Бастапқы кезеңге арналған қарапайым тәсілдердің бірі — бұлшықеттерді шамамен 3 секунд жиырып ұстап, содан кейін толық босаңсыту. Уақыт өте келе жиырылу ұзақтығы мен қайталау санын біртіндеп арттыруға болады.

Жамбас түбі бұлшықеттерін жаттықтырудың құрылымдалған бағдарламалары әдетте кемінде 3 айға созылады.

Негізгі техниканы меңгергеннен кейін жамбас түбі бұлшықеттерін мынадай тәсілдермен жаттықтыруға болады:

• жатып, отырып және тұрып;
• отырып-тұру жаттығуы кезінде;
• бөксе көпірі жаттығуы кезінде;
• тыныс алуды бақылаумен бірге;
• функционалдық қозғалыстар кезінде.

Кегель жаттығуларын орындау кезіндегі негізгі қателіктер

Кегель жаттығуларын қалай дұрыс орындау керектігін білу тұрақты жаттығу сияқты маңызды. Қателіктер жаттығудың тиімділігін төмендетуі мүмкін, ал шамадан тыс жүктеме кейде белгілерді күшейтеді.

• Іш пен бөксе бұлшықеттерін кермеңіз
  Негізгі жұмыс жамбас түбі бұлшықеттеріне түсуі керек. Іш бұлшықеттерін қатты керу құрсақішілік қысымды арттырып, кіші жамбас аймағына қосымша жүктеме түсіреді.

• Тынысыңызды ұстамаңыз
  Бұлшықеттерді жиырған кезде бірқалыпты тыныс алуды жалғастырыңыз.

• Несеп шығару кезінде жаттықпаңыз
  Несеп ағынын тоқтату тек қажетті бұлшықеттерді анықтау үшін қолданылады. Оны күнделікті жаттығуға айналдыруға болмайды.

• Бұлшықеттерді толық босаңсытыңыз
  Бұл бұлшықеттердің қалыпты жұмысы олардың жиырылуымен қатар, уақытында босаңсу қабілетіне де байланысты.

• Жүктемені бақылаусыз арттырмаңыз
  Қайталау санын көбейту нәтижені жылдамдатпайды. Жамбас түбі бұлшықеттеріне шамадан тыс күш түсіру жайсыздық тудыруы және несеп шығаруды немесе дефекацияны қиындатуы мүмкін.

Кегель жаттығулары қай кезде пайдасыз болуы мүмкін

Жамбас түбі бұлшықеттері әлсіреуі мүмкін, бірақ керісінше жағдай да кездеседі: бұлшықеттер үнемі жоғары тонус жағдайында болып, дұрыс босаңси алмауы мүмкін.

Бұлшықеттердің гипертонусын мына белгілер көрсетуі мүмкін:

• жамбас аймағындағы ауырсыну немесе қысым сезімі;
• жыныстық қатынас кезінде ауырсыну;
• несеп шығарудың басталуының қиындауы;
• несеп ағынының әлсіз немесе үзілісті болуы;
• қуықтың толық босамағанын сезіну;
• іш қату;
• дефекация кезінде ауырсыну;
• ерлерде — эрекция немесе эякуляция кезіндегі ауырсыну.

Мұндай белгілер болған жағдайда бұлшықеттерді қосымша күшейту кернеуді одан әрі арттырады. Гипертонус кезінде жұмыс әдетте ең алдымен бұлшықеттерді босаңсытуға, олардың үйлесімді жұмысын жақсартуға және жамбас түбінің қалыпты қозғалысын қалпына келтіруге бағытталады.

Нәтижені қашан күтуге болады

Бұлшықеттердің бейімделуіне уақыт қажет. Кейбір адамдарда тұрақты жаттығулардан кейін бірнеше апта ішінде қуықты бақылаудың алғашқы жақсаруы байқалады, ал айқын нәтижеге жету бірнеше айды қажет етуі мүмкін.

Жақсарудың жылдамдығына мына факторлар әсер етеді:

• белгілердің себебі;
• бұлшықеттердің бастапқы жағдайы;
• жаттығуларды орындау техникасының дұрыстығы;
• жаттығулардың тұрақтылығы;
• қатар жүретін аурулар.

Нәтижеге қол жеткізгеннен кейін жамбас түбі бұлшықеттерінің қызметін сақтау үшін жаттығуларды әдетте жалғастырады.

Тұрақтылық маңызды, бірақ нәтиже ең алдымен дұрыс техникаға байланысты. Егер бұлшықеттерді жиырған кезде ауырсыну пайда болса, несеп шығарудың қиындауы күшейсе немесе жамбас түбі бұлшықеттерінің тонусы жоғарылағанын көрсететін белгілер болса, жаттығу бағдарламасын маманмен бірге таңдаған дұрыс.