Уретрит дегеніміз не: әйелдер мен ерлердегі белгілері және емдеу

Несеп шығару кезіндегі күйдіру, ашыту және уретра аймағындағы жайсыздықты жиі циститпен шатастырады. Мұндай симптоматика шынымен қуықтың қабынуымен қатар жүруі мүмкін, бірақ жиі бастапқы себеп — уретрит, яғни несеп шығару өзегінің (уретраның) шырышты қабатының оқшауланған қабынуы болып табылады.

Уретрит дегеніміз не?

Клиникалық тұрғыдан алғанда — бұл жеке диагноз емес, полиэтиологиялық (көп себепті) қабыну синдромы.

1. Гонококкты уретрит
   Neisseria gonorrhoeae қоздырады. Жедел басталуымен және іріңді бөлінділердің болуымен сипатталады.

2. Гонококкты емес уретрит
   Жиі кездеседі. Негізгі қоздырғыштар — Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium, Trichomonas vaginalis. ГЕУ көбінесе әлсіз белгілермен өтеді, бұл процестің созылмалы түрге өтуіне әкеледі.

3. Инфекциялық емес уретрит
   Механикалық жарақаттану, химиялық тітіркену (интимдік гигиена құралдары, спермицидтер) немесе аллергиялық реакциялар салдарынан дамиды.

Әйелдердегі уретрит әдетте урогенитальды жүйенің басқа бөлімдерінің қабынуымен бірге жүреді. Ерлердегі уретрит көбінесе жеке ауру ретінде көрінеді.

Неліктен уретрит дамиды: триггерлер мен қауіп факторлары

• Микробиом мен иммунитеттің бұзылуы
  Тоңып қалу, күйзеліс және дұрыс емес тамақтану несептің pH-ын өзгертеді, уретра эпителийін тітіркендіріп, оны осал етеді.

• Медициналық манипуляциялар
  Катетеризация немесе цистоскопия шырышты қабаттың микрожарақаттарын тудыруы мүмкін.

• Өмір салты
  Қорғалмаған жыныстық қатынас және интимдік гигиена ережелерін сақтамау — инфекция жұқтырудың тікелей жолдары.

Уретрит бар екенін қалай түсінуге болады? Белгілері науқастың жынысына байланысты, ал нақты диагноз қоюдың жалғыз дұрыс жолы — дер кезінде маманға жүгіну.

Әйелдердегі уретрит белгілері: неге ауруды байқау қиын?

Әйелдердегі уретрит — урогинекологиядағы ең айлакер патологиялардың бірі. Анатомиялық ерекшеліктерге байланысты (қысқа және кең уретра, қынапқа жақын орналасуы) өзектің оқшауланған қабынуы тез көрші ағзаларға таралады немесе олардың аурулары ретінде бүркемеленеді.

Әйелдердегі уретрит деген не және ол қалай көрінеді?

• Дизурия
  Несеп шығарудың басында немесе кезінде күйдіру немесе «тырналу» сезімі.

• Жалған шақырулар
  Қуықтың толық босамау сезімі (көбінесе қуық мойнының зақымдануын — уретроциститті көрсетеді).

• Жыныстық қатынастан кейінгі жайсыздық
  Жыныстық қатынастан кейін ашыту мен күйдірудің күшеюі.

• Әлсіз бөлінді
  Әйелдерде уретрит дамығанда, сыртқы жыныс ағзаларында белгілер айқын көрінбейді. Көбінесе олар уретра ернеулеріндегі жеңіл қақ түрінде болады немесе кәдімгі қынаптық бөлінділермен шатастырылады.

Қыздардағы уретриттің негізгі қауіптілігі — белгілерсіз тасымалдаушылық және ЖЖБИ (хламидиоз, микоплазмоз) таралуы. Сонымен қатар, созылмалы қабыну жатыр түтіктерінде тіндердің тығыздығының өзгеруіне (дәнекерлену) әкеледі.

Ерлердегі уретрит белгілері: нені ескеру керек?

Ерлердегі уретрит әдетте жедел басталады, бұл науқасты тезірек дәрігерге жүгінуге мәжбүр етеді. Алайда гонококкты емес түрлерінде (мысалы, хламидиялық) белгілер әлсіз болуы мүмкін, бұл қауіпті өздігінен емделуге әкеледі.

Ерлердегі уретрит қалай көрінеді? Белгілер әдетте біртұтас көрініс құрайды.

• Патологиялық бөлінділер
  Гонорея кезінде мол іріңді (сары-жасыл) немесе хламидиоз кезінде аз мөлшерлі шырышты (мөлдір) болуы мүмкін. Ерлердегі уретриттің тән белгісі — «таңғы тамшы симптомы» немесе ұйқыдан кейін уретра ернеулерінің жабысып қалуы.

• Ауырсынудың таралуы
  Күйдіру сезімі өзек бойымен таралып, жыныс мүшесінің басына немесе аралыққа берілуі мүмкін.

• Эякуляцияның бұзылуы
  Ұрық шығару кезінде жайсыздық немесе жеңіл ауырсыну, бұл ұрық төмпешігінің зақымдануын көрсетеді.

• Қышыну және шаншу
  Көбінесе бұл ерте кезеңде немесе созылмалы ағымда жалғыз белгілер болуы мүмкін.

Уретраның ұзақ уақыт қабынуы қуықасты безі тіндерінде метаболикалық өзгерістерді туындатады. Инфекцияның жоғары таралу жолы эпидидимитке (аталық без қосалқысының қабынуы) және созылмалы простатитке әкеледі.

Қашан уретрит шұғыл назарды талап етеді?

Уретриті бар науқастың жынысына қарамастан, шұғыл диагностика қажет болатын белгілер ортақ:

• несепте қанның пайда болуы (гематурия);
• дене температурасының жоғарылауы және бел аймағындағы ауырсыну (бүйректің зақымдану белгісі);
• уретраның сыртқы тесігінің айқын ісінуі және қызаруы;
• шырышты қабаттың қатты ісінуіне байланысты жедел несептің тоқтап қалуы.

Уретритті емдеу: кешенді тәсіл

Әйелдер мен ерлердегі уретритті қалай емдейді? Терапия әрқашан кешенді сипатта болады. Оның негізгі мақсаты — тек уақытша жағымсыз сезімдерді жою емес, қоздырғышты толық жою және несеп шығару өзегінің шырышты қабатының тұтастығын қалпына келтіру.

1. Этиотропты терапия (себеппен күресу)

Инфекциялық уретритті емдеудің негізін антибактериалды, вирусқа қарсы немесе қарапайымдыларға қарсы препараттар құрайды. Нақты препаратты таңдау ПТР-диагностика нәтижелеріне байланысты:

• бактериялық түрлерінде — кең спектрлі антибиотиктер немесе арнайы препараттар (мысалы, хламидиоз кезінде тетрациклиндер тобы).
• зеңдік зақымдануда — антимикотикалық дәрілер тағайындалады.
• вирустық этиологияда — иммуномодуляторлармен бірге вирусқа қарсы препараттар қолданылады.

---

2. Фитотерапия

Антибиотиктер микроағзалардың өсуін тиімді тежейді, бірақ жергілікті қабыну реакциясына айқын әсер етпейді және шырышты қабықтың қорғаныш тосқауылдарын қалпына келтірмейді. Клиникалық ұсынымдарда әсерді күшейту үшін жиі біріктірілген фитотерапия қолданылады.

Уретрит кезінде дәрілік өсімдіктер бірнеше маңызды әсер береді:

• қабынуға қарсы — өсімдік фенолкарбон қышқылдары шырышты қабықтың ісінуі мен қызаруын азайтып, ашыту сезімінің жойылуына ықпал етеді;
• антиадгезивті — фитокомпоненттер бактериялардың уретра қабырғасына бекінуін қиындататын жағдай жасайды;
• диуретикалық — несеп ағымының күшеюі өзектің табиғи тазаруына ықпал етеді, бактериялардың тіршілік өнімдерін және қабыну медиаторларын шығарады;
• спазмолитикалық — уретраның тегіс бұлшықеттерінің босаңсуы несеп шығару кезіндегі жайсыздықты азайтады.

---

3. Өмір салты

Дәрілік емдеу өмір салтын өзгерту арқылы толықтырылуы тиіс.

• Сұйықтық ішу режимі
  Тәулігіне кемінде 2 литр таза су ішу. Бұл несептегі тұздардың концентрациясын төмендетеді, олар қабынған уретраны қосымша тітіркендіруі мүмкін.

• Диета
  Дәмдеуіштерді, маринадтарды және алкогольді алып тастау. Бұл өнімдер кіші жамбас ағзаларына қан келуін арттырады, бұл ісіну мен жайсыздықты күшейтуі мүмкін.

• Жыныстық тыныштық
  Екі серіктесте де бақылау талдаулары теріс нәтиже көрсеткенге дейін жыныстық қатынастан бас тарту.

Ауырсынуды басатын дәрілерді антибактериалды және қолдаушы терапиясыз қабылдау сауығудың қауіпті жалған әсерін тудырады. Осы уақытта инфекция жасырын түрге өтіп, уретраның тарылуына (стриктуралар) немесе бүйректің зақымдануына әкелуі мүмкін. Жүйелі тәсіл тұрақты ремиссияға қол жеткізуге және бүкіл несеп шығару жүйесінің денсаулығын сақтауға мүмкіндік береді.